Αυτό το «Μας πήρανε
την Αγία Σοφία» στο στομάχι μου κάθεται. Ποιοι και από ποιους πήρανε τι;
Η Αγία
Σοφία σύμβολο ορθόδοξων χριστιανών και όχι ελλήνων «πάρθηκε» από τους χριστιανούς βυζαντινούς και κατέληξε
στα χέρια Οθωμανών. Οθωμανών και όχι τούρκων, πολιτών δηλαδή της Τουρκικής
Δημοκρατίας που εμφανίστηκε πολλά χρόνια αργότερα. Φαίνεται ότι μας διαφεύγει
ότι οι σύγχρονοι τούρκοι πάλεψαν για τον «αποχαρακτηρισμό» τους λόγω του δήθεν
οθωμανικού τους παρελθόντος με μεγαλύτερη γενναιότητα από ότι οι ρωμιοί από το
δήθεν βυζαντινό παρελθόν τους. Αυτό που φαίνεται στην Τουρκία του Ερντογάν
σήμερα, είναι η προσπάθειά του να συνδέσει το χαοτικό οικονομικά σήμερα, με
δήθεν δόξες του παρελθόντος σε μία φιλότιμη προσπάθεια να απαλύνει τη δυσφορία
των λαϊκών, πληττόμενων από την οικονομική κρίση στρωμάτων του τουρκικού
πληθυσμού. Το καλύτερο εργαλείο στα χέρια της τουρκικής ελίτ της οποίας ηγείται
ο Ερντογάν, είναι ο εθνικισμός με το προσωπείο του Οθωμανισμού.
Και στην
Τουρκία αλλά και στην Ελλάδα ο εθνικισμός, σε κάθε του διαβάθμιση ή κεκαλυμμένη
μορφή του, είναι εργαλείο κυβερνώντων. Είναι
το βολικό «αποκούμπι» του μη σκεπτόμενου ή του παραπλανημένου πολίτη για να μην
χρησιμοποιηθεί ακριβέστερος αλλά αγενέστερος χαρακτηρισμός. Βλέπετε είναι σαφώς το ίδιο εργαλείο που
οδηγεί και τους δικούς μας «ελληναράδες» που τσιρίζουν «Μολών Λαβέ» ή «η
Μακεδονία είναι μία και ελληνική» τρώγοντας χοιρινά σουβλάκια, ερεθίζοντας την
αισθητική μας και προκαλώντας γέλια αν όχι κλάματα. Έχουμε λοιπόν, ένθεν
κακείθεν, δύο σύνολα που φαντάζουν διαφορετικά αλλά «εμφορούνται» από τα ίδια
ακριβώς «ιδανικά.» Με όπλο ένα τεχνητό παρελθόν, συνεπαρμένοι από τον «εθνικό
μύθο» που χτίστηκε πάνω σε σαθρά, κατ επιλογή και σε βάρος της πραγματικής ιστορίας
θεμέλια, υπηρετεί «άλλα» συμφέροντα,
προσπαθώντας να επιλύσει προβλήματα του σήμερα
με όρους παρελθόντος και μάλιστα κατασκευασμένου.
Η αναγωγή στα «εθνικά»
παρελθόντα και είναι σκόπιμος ο πληθυντικός καθώς ακόμα και σε ίδιο «εθνικό»
πλαίσιο, το παρελθόν όλων των κοινωνικών ομάδων (του λαού) δεν είναι και δεν
μπορεί να είναι το ίδιο, όχι μόνο δεν αποδίδει λύσεις σε σύγχρονους προβληματισμούς
αλλά επιβαρύνει έτι περισσότερο επικίνδυνες καταστάσεις. Καταστάσεις δηλαδή που περνούν δεξιοτεχνικά στις
συνειδήσεις κοινωνικών ομάδων των δύο λαών, και περιγράφονται καλά με τις φράσεις:
«Καλός τούρκος ο νεκρός τούρκος» που χρησιμοποιούν κάποιοι διαταραγμένοι εθνόπληκτοι
από τη μία πλευρά του Αιγαίου ή το «Μέτρα τα δάχτυλα σου άμα χαιρετίσεις Έλληνα
(Ρωμιό για την ακρίβεια)» που ακούγεται από τους απέναντι. Και αυτά γράφονται
μη παραγνωρίζοντας την προκλητική επιθετικότητα των γειτόνων ή ακόμα την
εισβολή και κατοχή της Κύπρου (που κείται μακράν, για να μην ξεχνιόμαστε) αλλά
και το τι προκάλεσε ή του τι προηγήθηκε του βάρβαρου χωρισμού του νησιού αυτού της
Ανατολικής Μεσογείου σε δύο μέρη, ερήμην της πραγματικής, τότε αλλά και τώρα, θέλησης
του λαού της, των κυπρίων ανεξαρτήτως καταγωγής. Και είναι πολλές αλλά όχι της παρούσης
οι αφορμές για προβληματισμό! Είναι εύκολο να πέσεις στην παγίδα του εθνικισμού
ή ενός light εθνικισμού που αν και δεν του φαίνεται, είναι ως διεισδυτικότερος,
εξαιρετικά επικίνδυνος.
Είτε είναι νέο-οθωμανικός ή ελληνοχριστιανικός είτε
είναι αρχαιοπρεπής χλαμυδοφόρος, είναι το ίδιο βλαπτικός! Στην περίπτωση όμως της Αγίας Σοφίας, την
σοφία της οποίας δεν είναι η ώρα να αμφισβητήσουμε, ας έχουμε κατά νου ότι το Βυζάντιο
δεν ήταν ποτέ «ελληνικό.»
Το γεγονός ότι από ένα σημείο και μετά αποφάσισαν να
μιλούν ελληνικά και να φυτέψουν την πλάνη του «ελληνοχριστιανισμού» δεν
σημαίνει πέραν της πολιτιστικής διάστασης, τίποτε περισσότερο! Είναι για να το απλουστεύσουμε
κάτι παρόμοιο από το να πιστεύουμε ότι οι ΗΠΑ είναι αγγλικές επειδή μιλούν την
αγγλική γλώσσα!
